Cmentarz wojenny w latach 1945-2005

Amfiteatr i Cmentarz wojenny



(1945 – 2005)

Według wspomnień burmistrza Myśliborza (w latach 1947 – 1950) Władysława Narożyńskiego cmentarz wojenny, zwany przez niego „Cmentarzem Bohaterów” został założony „na wieży” za jego kadencji. W tym czasie ekshumowano groby znajdujące się na rynku myśliborskim i przed Myśliborskim Ośrodkiem Kultury (pełnił on w 1945 r. wraz z budynkami obecnego Gimnazjum rolę szpitala polowego, w pierwszych latach powojennych nosił nazwę „Dom Społeczno – Oświatowy”). Jak podaje Narożyński, wśród ekshumowanych oprócz żołnierzy polskich i radzieckich znajdowali się również „jeńcy” czescy, francuscy i jugosłowiańscy.

 

Obecnie na cmentarzu pochowanych jest 687 żołnierzy polskich i radzieckich ekshumowanych z terenu Myśliborza i okolic. W 8 kwaterach polskich pochowanych jest 71 żołnierzy w tym 50 nieznanych. W 41 kwaterach radzieckich spoczywa 616 żołnierzy w tym 341 nieznanych. Prawdopodobnie znaczna część żołnierzy to zmarli w wojskowym szpitalu polowym.

 

Prawdopodobnie w 1963 r. w niszy wieży umieszczono tablice pamiątkowe w języku polskim i rosyjskim, a na zewnątrz nad arkadą tablicę z datami 9 V 1945 – 9 V 1963. Należy przyjąć że, wieża została rozebrana przed budową nowego pomnika, a więc około 1972 r.
12.10.1972 r., (rocznica bitwy pod Lenino) odsłonięto pomnik „Braterstwa Broni” projektu Sławomira Lewińskiego.

 

W 2005 r. przeprowadzono remont cmentarza finansowany przez Wydział Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie.

 

20.12.2005 r. odbyła się uroczystość pochowania szczątków 31 żołnierzy rosyjskich i jednego polskiego odnalezionych w okolicach Rożnowa Łobeskiego(zdjęcia z pogrzebu znajdują się w galerii – Pogrzeb 20XII05). Po mszy ekumenicznej odprawionej w kaplicy na cmentarzu komunalnym urny zostały przewiezione na cmentarz wojenny i złożone w kwaterach polskiej i rosyjskiej. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele ambasady Federacji Rosyjskiej w Warszawie, Ministerstwa Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej, Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie, władz myśliborskich, kompania honorowa WP z Choszczna, harcerze i kombatanci. Na pochówek szczątków żołnierzy rosyjskich wyraził zgodę Wydział Historyczno – Memorialny Ambasady Federacji Rosyjskiej.
Księga pochowanych znajduje się w Urzędzie Miasta i Gminy w Myśliborzu.

 

Po 1945 r. na terenie amfiteatru organizowano rożnego rodzaju imprezy i widowiska plenerowe. Pierwsze wielkie widowisko odbyło się w czerwcu 1948 r. o godz. 21.00. Zostało zorganizowane przez Zespół Pieśni i Tańca Liceum Pedagogicznego pod kierownictwem Józefa Bastera. Na spektakl składały się dwa słowiańskie obrzędy: „Święta Kupały” i „Świętojańskich Sobótek”. Impreza cieszyła się wielkim zainteresowaniem i zgromadziła ponad 2 500 widzów. „Święto Kupały” przedstawiono ponownie z okazji 700 – lecia Myśliborza w 1966 r. Wystawiono również „Dziady cz. II”. Amfiteatr pełnił ważną rolę jako miejsce zgromadzeń młodzieży w czasie zlotów w latach 1971 – 73.
Amfiteatr po 1945 r. nie był nigdy odnawiany. Obecnie jest bardzo zaniedbany i wymaga gruntownej rewitalizacji.

 

Cmentarz został wpisany do rejestru zabytków 12.11.1991 r. pod nr 374/91

 

Literatura:

  • Józef Baster, IV Sejmik MTSK,
  • Alan Bullock, Hitler i Stalin, Żywoty równoległe, T.1, Warszawa 1994,
  • Rudolf Gottschalk, Soldin ein Heimatbuch, Druck und Verlag H. Madrasch Soldin 1935,
  • Richard Grunberger, Historia społeczna Trzeciej Rzeszy, T.1, Warszawa 1987
  • Władysław Narożyński, Spełnienie – Pamiętnik burmistrza, Tryptyk Szczeciński, T.1, Szczecin 1985,
  • Pochówek po sześćdziesięciu latach, „Myśliborskie Wieści” nr 1(383), 15.01.2006 r., s.4,
  • Soldin am See, Druck H. Madrasch Soldin,
    Rainer Stommer, Die inszenierte im Dritten Reich, Volksgemeinschaft; Die Thing Bewegung, Marburg; Jonas 1985,
  • Robert R. Taylor’s, The Word in Stone, Berkeley, University of California Press,1974,
  • Helmut Weihsmann, Bauen unterm Hakenkreuz, Vienna, Promedia 1998,
  • www.osno.pl
  • www.thirdreichruins.com/thingplatz.htm

opracował: Marek Karolczak

Author: RafS

W 2004 roku przyszło mu do głowy stworzyć Spacerkiem po Myśliborzu - efekty widzimy do dziś;-)

Share This Post On

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.